Susza czy powódź – partycypacja obywateli w decyzjach dotyczących kryzysu wodnego

Coraz częściej doświadczamy dwóch pozornie przeciwstawnych zjawisk – długotrwałych susz oraz gwałtownych ulew i lokalnych podtopień. Zmiany klimatu sprawiają, że skuteczne gospodarowanie wodą staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla samorządów i mieszkańców.

Projekt „Susza czy powódź – partycypacja obywateli w decyzjach dotyczących kryzysu wodnego”, realizowany od czerwca 2026 r. do września 2027 r., ma pokazać, że budowanie odporności na zmiany klimatu może rozpoczynać się od działań lokalnych – planowanych wspólnie przez mieszkańców, organizacje społeczne, samorządy oraz ekspertów.

Naszym celem jest wypracowanie modelu współpracy, dzięki któremu społeczności lokalne będą mogły aktywnie uczestniczyć w podejmowaniu decyzji dotyczących retencji wody, ograniczania skutków suszy i podtopień oraz ochrony lokalnych zasobów przyrodniczych. Chcemy pokazać, że nawet niewielkie, dobrze zaplanowane rozwiązania oparte na przyrodzie mogą realnie poprawiać bezpieczeństwo wodne i jakość środowiska.

Projekt będzie realizowany w pięciu gminach położonych w Dolinie Odry lub na jej dopływach, na terenie trzech województw: dolnośląskiego, opolskiego i lubuskiego. Są to: Wińsko, Brzeg Dolny, Wołczyn, Żagań oraz Leśna.

Co będziemy robić?

Jesienią 2026 roku zaprosimy mieszkańców do udziału w:

• otwartych debatach poświęconych problemom suszy, podtopień i retencji wody,
• edukacyjnych spacerach badawczych „W poszukiwaniu wody i retencji”,
• praktycznych szkoleniach dotyczących budowy prostych urządzeń zatrzymujących wodę, takich jak zastawki na rowach melioracyjnych,
• warsztatach planowania lokalnych inicjatyw retencyjnych, podczas których mieszkańcy wspólnie z ekspertami wybiorą najlepsze rozwiązania dla swojej okolicy.

Wiosną i latem 2027 roku zaplanowane zostanie wykonanie modelowych inicjatyw retencyjnych, takich jak zastawki, progi na rowach melioracyjnych, niewielkie strefy buforowe czy inne rozwiązania zwiększające zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody. Każda inicjatywa otrzyma wsparcie finansowe na zakup materiałów lub wynajem niezbędnego sprzętu. Kluczowym elementem będzie aktywny udział mieszkańców zarówno na etapie planowania, jak i realizacji przedsięwzięć.

Efekty projektu

W każdej gminie powstaną:

• analiza potencjału retencyjnego wybranego obszaru wraz z rekomendacjami działań,
• projekt wdrożeniowy lokalnej inicjatywy retencyjnej,
• praktycznie wykonane rozwiązanie zwiększające retencję wody.

Projekt realizowany jest przy wsparciu doświadczonych ekspertów z zakresu hydrologii, ochrony przyrody i gospodarki wodnej, w tym specjalistów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz zespołu przyrodników Fundacji Ekologicznej Zielona Akcja. Dzięki temu proponowane rozwiązania będą zgodne z wiedzą naukową i dostosowane do lokalnych warunków.

Główną wartością projektu jest budowanie współpracy mieszkańców, organizacji społecznych i samorządów wokół wspólnego celu – lepszego przygotowania lokalnych społeczności na skutki zmian klimatu oraz ochrony zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń.

Koordynatorka projektu:

Sylwia Szatan
e-mail: s.szatan@zielonaakcja.pl
tel. 602 698 772

Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja realizuje zadanie publiczne pn. Susza czy powódź – partycypacja obywateli w decyzjach dotyczących kryzysu wodnego sfinansowane ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030. Łączna kwota dofinansowania zadania wynosi 299 333,57zł.